Say?n Ba?kan,
De?erli Milletvekilleri,
Cumhuriyetimizin 59’uncu, Ak Parti’nin 2’nci Hükümeti ad?na aziz milletimizi ve bu büyük milletin siz de?erli vekillerini sayg?lar?mla selaml?yorum.
Sözlerime ba?larken, ba?ta Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, aziz milletimize hizmet etmi? tüm de?erlerimizi ?ükranla an?yorum. Milletimize hizmet yolunda ta? üstüne ta? koymu? her emek sahibine, Hükümetimin en derin sayg?lar?n? iletiyorum.
Bu vesileyle, bugün yeni bir y?ldönümünü idrak etti?imiz Çanakkale Zaferi dolay?s?yla milletime tebriklerimi arz ediyor, o günden bugüne canlar?n? feda ederek bu topraklar? an?tla?t?ran tüm ?ehitlerimizin muazzez hat?ralar? önünde sayg?yla e?iliyor ve Hükümet Program?m?z? büyük bir destan?n y?ldönümünde Yüce Meclis’e sunma imkan? buldu?umuz için son derece mutlu oldu?umu belirtiyorum.
Bildi?iniz gibi, ?u an sizlere okuyaca??m Hükümet program?, sadece 59. Hükümetimizin “hükümet etme tekni?i”ni de?il, 3 Kas?m seçimleri ile Türk siyasal hayat?nda çok önemli bir de?i?imi gerçekle?tirmi? olan partimizin “hükümet etme mant???”n? da ortaya koyacakt?r.
Dolay?s?yla 58. Hükümet ile 59. Hükümet aras?nda organik bir devaml?l?k ve hükümet etme mant??? aç?s?ndan süreklilik vard?r.
Sizlere, hükümet etme tekni?imiz üzerine aç?klamalar yapmaya giri?meden önce, partimizin kimli?i do?rultusunda, siyasete, topluma ve hükümet kavram?na nas?l yakla?t???m?z? aç?klamak istiyorum. Bunu önemsiyorum. Çünkü, bir Hükümet hangi siyasal yöntemle hükümet edece?ini aç?klamaya giri?meden önce, nas?l bir siyasal perspektife sahip oldu?unu aç?klamal?d?r diye dü?ünüyorum. Bugün isimlendirme düzeyinde, iktidarda AK Parti var, ana muhalefet partisi olarak ise CHP bulunuyor.
Bu isimlendirmenin gerisinde ise, iktidarda “muhafazakar demokrat” bir partinin oldu?unu, ana muhalefette ise “sosyal demokrat” bir partinin oldu?unu hat?rda tutmak gerekir. Bu nedenle, sözlerimize, gelece?in siyaseti aç?s?ndan çok önemli gördü?ümüz siyasal perspektifimizi aç?klama ile ba?laman?n gere?ine inan?yoruz. Böylece, hükümet etme mant???m?z?, Yüce Meclis’in bilgilerine sunmu? ve aziz milletimize arz etmi? olaca??z.
De?erli Milletvekilleri,
Ak Parti siyasal kimli?ini “muhafazakar demokrat” olarak tan?mlamaktad?r.
AK Parti kendi dü?ünce gelene?imizden hareketle, yerli ve köklü de?erler sistemimizi evrensel standarttaki muhafazakar siyaset çizgisiyle yeniden üretmek amac?ndad?r. Yeni Muhafazakar Demokrat çizginin muhafazakarl???n genlerine ve tarihi kodlar?na uygun ?ekilde, ama siyaset yapt???m?z co?rafyan?n toplumsal ve kültürel geleneklerine yaslanarak ortaya konmas? Türk siyasetine yeni bir soluk getirecektir. AK Parti geçmi?ten veya bir medeniyet havzas?ndan siyaset çizgisi ödünç almak yerine, kendi dü?ünce gelene?iyle dünya genelinde de test edilen bir siyasal tutumu yeniden üretmeyi do?ru bulmaktad?r.
Bizim, yeni siyaset anlay???m?za zemin olan muhafazakar demokrat kimli?imize göre siyaset bir uzla?? alan?d?r.
Toplumsal alandaki çe?itlilik ve farkl?l??? siyasal alanda da kabul ediyor ve siyasetin taraflar?n? her zeminde uzla??ya davet ediyoruz. Bize göre farkl?l?klar tabii bir durum ve zenginliktir. Toplumsal ve kültürel çe?itlilikler demokratik ço?ulculu?un üretece?i tolerans ve ho?görü zemininde siyasete bir renklilik olarak kat?lmal?d?rlar. Kat?l?mc? demokrasinin de farkl?l?klara temsil olana?? sa?layarak ve siyasal sürece katarak kendisini geli?tirece?i dü?üncesini esas kabul etmekteyiz.
Ak Parti’nin muhafazakarl?k anlay???, siyasal otoriteyi, hukuki ve siyasi me?rulu?un ötesinde bir me?ruluk temeline oturtmakta ve siyasal iktidar?n varolan toplumu tan?yarak, i?levlerini onun irade ve de?erlerine uygun olarak yürütmesi gerekti?ini belirtmektedir.
Sadece say?sal güce dayanan bir yönetim anlay???n? benimsemiyoruz. Toplumsal mutabakattan güç alan bir siyaset anlay???ndan yanay?z. Bize göre siyasi iktidar?n en temel dayana?? milli iradenin kabulüne mazhar olarak, me?rulu?unu milletin genel kabulünden almas?d?r. Hukuki me?ruiyetin kayna??, hiç ?üphesiz ki, milletin siyasal varolu?unun ifadesi olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?’d?r.
Ak Parti’nin muhafazakar kimli?i, “siyasal gücün bir ki?inin veya grubun elinde yo?unla?mas?n? destekleyen, bireysel ve siyasal özgürlüklere kar?? olan, siyasal kat?l?m?n hemen hemen tüm biçimlerini reddeden, bask? ve güç kullan?m?n? öngören” dayatmac? siyasal anlay??lar? reddetmektedir.
Siyasal otoritenin (devletin veya hükümetin) s?n?rland?r?lmas? dü?üncesi bizim muhafazakarl?k temelli siyaset kavray???m?z?n en ?srarl? oldu?u argümanlardand?r.
Bize göre s?n?rland?r?lmayan, keyfili?e ve hukuksuzlu?a olanak sa?layan, kat?l?m? ve temsili önemsemeyen, bireysel ve kollektif hak ve özgürlükleri hiçe sayan totaliter ve otoriter anlay??lar sivil ve demokratik siyasetin en büyük dü?manlar?d?r. AK Parti ?ktidar? her türlü dayatmac?, buyurgan, tektipçi, toplum mühendisli?ine dayanan yakla??mlar? sa?l?kl? bir demokratik sistem için engel olarak görür.
Muhafazakar demokrat siyasi kimli?imizin genel tutumu, “kanun hakimiyeti yoluyla s?n?rl? devleti savunmak, doktriner ve dogmatik olandan ho?lanmamak” olarak özetlenebilir.
Bu çerçevede hükümetin rolü, topluma “tercihler empoze etme gücünü ele geçirmek olmay?p, bar???, anayasal düzeni ve adaleti korumakla s?n?rl?”d?r. Bize göre hukuk devletinin gere?i siyasal iktidar? ve tüm kurumlar? yasal çerçeve ile s?n?rlamakt?r. Ayr?ca devletin ideolojik bir tercihle kendisini dogmatik bir alan olarak tan?mlamas?, savunulmamas? gereken bir durumdur. Asli fonksiyonlar?na çekilmi?, küçük ama dinamik ve etkili bir devlet vatanda??n? tan?mlayan, biçimlendiren, ona tercihler dayatan de?il; vatanda??n tan?mlad???, denetledi?i ve ?ekillendirdi?i bir devlettir.
Bize göre, kat?l?mc? demokrasiden yoksun siyasal davran??lar, devletin sahip oldu?u denetim gücüyle, ara kurumlarda geni? tahribat meydana getirmi? ve özgürlü?ü büyük ölçüde kullan?lamaz hale getirmi?tir.
Bize göre demokratik bir toplumda sivil toplum örgütleri büyük önem ta??rlar. Sivil ve özgürlükçü bir ortam?n olu?abilmesi ve bireyin devlet kar??s?nda korunabilmesi buna ba?l?d?r. AK Parti ?ktidar?, sivil siyaseti önemsemekte, siyasette sivil toplumun etkisine inanmaktad?r.
Bizim muhafazakar kimli?imizin temel felsefi ve siyasal kayg?s?, bireyi koruyabilecek bir aile olan toplumsal organizmay? sa?l?kl? ve bir arada tutabilmektir. Bize göre bireysel özgürlü?ün tam olarak tesis edilebilmesi bireyi soyut, silik ve siyasal iktidar kar??s?nda korumas?z k?lmaktan de?il, onu toplumsal alan içinde sivil ve sosyal olu?umlarla teçhiz etmekten geçmektedir. Toplumun ve toplumsal de?erlerin korunmas? temel olmal?d?r.
AK Parti’nin Hükümet telakkisi, toplumun yap? ta?? olan aile kurumunun sosyalle?tirme misyonunu kaç?n?lmaz görmektedir.
Ak Parti Hükümeti, kültürel farkl?l?klar? sayg? ile kar??layarak demokrasinin geli?imi için her toplumun kendine özgü kurumlar?na sayg? gösterilmesini savunmaktad?r. Muhafazakarl?k bu yönüyle kat? ve donmu? bir ideolojiden daha çok “demokrat” bir perspektifi temsil etmektedir.. Bize göre, demokratik siyaset zemini her türlü sorunun aktar?ld???, tüm toplumsal taleplerin yans?t?ld??? ve do?ru ile yanl???n kendisini test ederek düzeltebilecekleri bir zemindir. Türkiye toplumundaki farkl?l?k ve çe?itlilikler de ço?ulcu demokrasiyi zenginle?tirecek unsurlard?r.
Demokrasiyi kabule ?ayan k?lan da toplumsal ve kültürel farkl?l?klar? ve talepleri siyasete katabilmesi ve kurulu düzeni dayatmac? ideolojik ve siyasi a??r?l?klardan korumas?d?r. Hükümetimiz, demokratik kültürü, siyasetinin ana unsuru olarak görmektedir.
Biz gerilime yol açan söylem ve üslubun Türkiye siyasetine bir fayda sa?lamad???n?; Türk siyasetinin çat??ma, kampla?ma ve kutupla?ma yerine uzla??, bütünle?me ve ho?görü üzerine kurulmas? gerekti?ini dü?ünüyor ve itidalin toplumun genel bir talebi oldu?una inan?yoruz.
Muhafazakarl?k, adalete ve özgürlü?e dayanan ideal dünyay? önemser, ama ona götürece?i umulan her türlü toplumsal mühendisli?i reddeder.
Her siyaset gelene?i zaman tünelinden ve tecrübe süzgecinden geçtikten sonra ortaya ç?kmakta; toplumsalla?abildi?i ve gerçek hayatla s?nanarak halk?n kabulüne mazhar oldu?u anda kal?c? olabilmektedir. Bu esasa inanan AK Parti Hükümeti, siyasal kimli?iyle, Türk siyasetinin bugününde ve gelece?inde ülke ve millet menfaatleri çerçevesinde belirleyici olma gayretindedir.
Say?n Milletvekilleri,
Çok zor ?artlar alt?nda göreve gelmi? olan birinci Ak Parti Hükümeti, yani 58. Cumhuriyet Hükümeti, de?erli siyaset ve devlet adam? Say?n Abdullah Gül’ün dirayetli ve basiretli ba?bakanl??? ile bir yandan halk?m?z?n birikmi? sorunlar?na acil çözüm ararken, di?er yandan, bir daha böylesi sorunlarla kar??la?mamak üzere gerekli yap?sal de?i?iklikleri ve reformlar? gerçekle?tirmek için son derece ciddi ad?mlar atm??t?r.
Ak Parti’nin hükümet etme mant??? genel olarak devlet ve toplum aras?ndaki ba?lar? daha güçlü hale getirmeye, siyaset alan?n? k?r?lganl?ktan kurtarmaya, siyasetin itibar?n? art?rmaya ve milletin siyasete güvenini yeniden tesis etmeye ve halk?n taleplerine tam olarak cevap vermeye dönük olarak i?lemektedir
Ak Parti, birinci hükümet dönemi, anayasal kurumlar? etkili ve verimli bir ?ekilde i?letmek, milletin hassasiyetlerine tam olarak cevap vermek ve piyasalara güven veren bir siyaset üretme zemininde örnek te?kil edecek bir siyasal dönem oldu?u için, hem milletimizin takdirlerine mazhar olmu?, hem de ülkemizin d?? dünyadaki itibar?n?, ülkemizin hak etti?i düzeye ta??m??t?r.
Say?n Ba?kan, De?erli Milletvekilleri,
Ak Parti’nin birinci hükümet döneminde oldu?u gibi, ikinci hükümet döneminde de, yani ikinci roketleme a?amas?nda da, Türkiye’nin iç siyaset kutupla?malar?yla zaman kaybetmesine itibar etmeyecektir. 59. Hükümet, milletimizin talebi olan, tam demokrasi, eksiksiz temel hak ve hürriyetler düzeni, etkili d?? politika ve uluslar aras? piyasalarda rekabet gücüne kavu?mu? bir üretim yap?s? talebine titizlikle cevap verilecek ve tüm politikalar bu do?rultuda ?ekillendirilecektir.
De?erli Milletvekilleri,
Geçmi?te uygulanan yanl?? politikalar yüzünden devletin ekonomideki rolü de?i?en ko?ullara ayak uyduramam??, servetin toplum kesimleri ve bölgeler aras?ndaki da??l?m?nda adalet sa?lanamam?? ve sa?l?kl? bir özelle?tirme gerçekle?tirilememi?tir. Ak Parti’nin 3 Kas?m seçimleri ile tasfiye etti?i siyaset, hantal ve merkeziyetçi yap?y? korumu?, kendi dar ç?karlar? ve Türkiye’nin gelece?ini yönetme kayg?s?ndan uzak siyaset biçimleri aras?nda bire bir ba?lant?lar kurmu?lard?r.
Eski siyaset mant??? ve köhnemi? siyasi ak?l taraf?ndan uygulanan ekonomi politikalar? ba?ar?s?zl?kla sonuçlanm??, Cumhuriyet tarihinin en büyük ekonomik krizleri ya?anm?? ve halk?m?z görülmemi? bir ?ekilde yoksullu?a maruz b?rak?lm??t?r. Bu ac? tablodan kurtulma iradesi, Ak Parti’nin birinci hükümet dönemi olan, seçkin 58. Cumhuriyet Hükümeti zaman?nda ortaya ç?km?? ve milletimizin aktif deste?ine muhatap olmu?tur.
Hükümetimiz, ülkemizin genç ve dinamik nüfusu, e?siz co?rafi konumu, zengin do?al kaynaklar? ve engin kültür birikimi ile yeni dünyan?n etkin bir üyesi olma potansiyeline sahip oldu?una kesinlikle inanmakta ve bütün bu olup bitenleri hak etmedi?ini dü?ünmektedir.
Hükümetimiz, dürüst, cesur, bilgili ve ehliyetli kadrolar?n öncülü?ünde, siyaseti ve devleti yeniden milletle bulu?turmak için kapsaml? bir programla, umut ve güven dolu bir gelece?i yeniden tesis etmek üzere yola ç?km??t?r.
Yüce Meclisimize sundu?umuz bu program, uzun haz?rl?klar?n ürünü olarak geli?tirdi?imiz, ülkemizin ve dünyan?n gerçeklerinden yola ç?karak ?ekillendirdi?imiz, bütünsel bir anlay?? içinde ele ald???m?z ve ülkemizi gelecekte lay?k oldu?u yere ta??yaca??na inand???m?z temel alanlardaki politikalar?m?z? içermektedir.
Milletin taleplerinin ve ma?eri vicdan?n?n yank?s? haline gelmi? olan Ak Parti’nin hükümet etme mant???n?n bir ifadesi olmakla k?vanç duyan Hükümetimiz;
• Ekonomik istikrar? sa?lam??,
• Rekabetçi bir piyasa yap?s? olu?turmu?,
• Sürdürülebilir kalk?nma ortam?n? yakalam?? ve ekonomik refah?n nimetlerini adaletle da??tan,
• Yoksulluk ve yolsuzlukla en etkili ?ekilde mücadele edilen ve tüm kamu ad?na görev yapanlar?n yarg?lanabilmelerinin önündeki, dokunulmazl?k dahil tüm engellerin kald?r?ld???,
• ?nsanlar?m?z?n bar?? ve refah içinde özgürce ya?ad???,
• Ça?da? dünya ile bütünle?mi?, farkl?l?klar?n çat??ma unsuru olarak de?il zenginlik kayna?? olarak görüldü?ü,
• ?tibarl?, demokratik, dinamik, bir millet iradesini hayata geçirecektir.
Hükümetimizin siyasi varolu? sebebi, bu vizyonu gerçekle?tirme yolunda; siyasi iktidar?, anayasal çerçevede milletin talimatlar? do?rultusunda yönetmek olacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
Demokratik ülkelerde; hukukun evrensel ilkelerine sayg?, hak arama yollar?n?n aç?k tutulmas?, kanun önünde e?itlik, bireysel veya örgütlü olarak hak ve özgürlüklerin kullan?lmas? ve idarenin hukuka ba?l?l???n?n sa?lanmas? temel de?erlerdir. Bunlar Ak Parti’nin hükümet etme mant???n?n da “olmazsa olmaz”lar?d?r.
Ak parti, kamu yönetiminde güvenin kal?c? olarak tesis edilmesinin yolunun bu de?erlerden geçti?ine inanmaktad?r.
Hukuk ve adalet anlay???m?z gere?i, hukukun üstünlü?ü içinde devletin, topluma ve bireylere dil, ?rk, renk, cinsiyet, siyasi dü?ünce, felsefi inanç, din ve mezhep aidiyeti gibi sebeplerle ay?r?m gözetmesi söz konusu olmayacakt?r. Bu konular etraf?nda ayr?mc? politikalar pe?inde ko?anlar, kar??lar?nda Ak Parti Hükümeti’ni a??lmaz bir engel olarak bulacaklard?r.
Mevzuat?m?zdaki pek çok yasakç? hükümler nedeniyle, ülkemiz hukuk devletinden çok kanun devleti görünümü vermektedir.
?ktidar?m?z süresince tüm çal??malar?m?z, ülkemiz hukukunu evrensel hukuk ilkelerine uygun hale getirmek, temel hak ve özgürlükler rejimini evrensel standartlara ç?karmak, ülkemizi gerçek anlamda bir hukuk devleti yapmak, hukukun üstünlü?ünü hakim k?lmak ve uluslararas? camiada sayg?n bir yer kazand?rmak olacakt?r. Seçimlerden ba?ar? ile ç?kar ç?kmaz, AB turuna ç?kmam?z ve bu turun neticesinde ülkemizin AB’ye tam üyeli?i için Aral?k 2004 tarihine müzakere için müzakere tarihi alma ba?ar?s? göstermemiz, bu hassasiyetlerimizin tescili olarak ortaya ç?km??t?r.
?nsan haklar?n?n evrensel düzeye ç?kar?ld??? ve kullan?ld???, hukukun üstünlü?ünün gerçekle?tirildi?i ve demokrasinin tüm kurum ve kurallar?yla i?ledi?i hukuk sistemini olu?turmak için, iktidar?m?z süresince gerçekle?tirece?imiz temel düzenlemelerden baz?lar? ?unlar olacakt?r;
• Art?k ülkemize dar gelen yürürlükteki Anayasa yerine kat?l?mc? ve özgürlükçü yeni bir Anayasa haz?rlayaca??z. Bu anayasan?n haz?rlanmas?nda, kendi fikirlerimiz kadar, muhalefet partilerinin ve tüm toplumsal kesimlerin kat?l?m?n? en etkin biçimde sa?lama çabas? içinde olmaya söz veriyoruz.
• Birtak?m hükümleri sürekli de?i?tirilmek zorunda olan bir anayasa yerine, ülkemizi gelece?e ta??yacak bir anayasa yapmak, çocuklar?m?z?n gelece?i ad?na yerine getirmemiz gereken bir sorumluluktur. Yeni Anayasam?z güçlü bir toplumsal me?ruiyete sahip, ba?ta AB olmak üzere uluslararas? normlara uygun, bireyin hak ve özgürlüklerini üstün tutan, ço?ulcu ve kat?l?mc? demokrasiyi esas alan demokratik hukuk devleti anlay???n? ta??yacakt?r.
• Siyasi partileri kat?l?ma açmak, halk?n partiler üzerindeki denetim ve etkinli?ini art?rmak, parti içi demokrasiyi ve ?effafl??? sa?lamak ve istikrar? bozmayacak ?ekilde temsilde adaleti sa?lamak üzere Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Kanunlar?, tüm kesimlerin üzerinde mutabakat? aranarak de?i?tirilecektir.
• Amac?m?z ?iddet, bask? ve suçtan ar?nm??, özgürlüklerin nimetlerinden yararlanan ve korkunun olmad??? bir bar?? toplumu haline gelmektir. ?htilaflar? ç?kmadan önlemek amac?yla “Koruyucu Hukuk” uygulamalar? ba?lat?lacak, ayr?ca ihtilaflar?n dostane yollarla çözümlenmesi anlay??? yerle?tirilecektir.
• Türk Ceza Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, ?cra ?flas Kanunu ve ?? Kanunu gibi temel kanunlar?m?z ça?da? geli?meler ve AB normlar? dikkate al?narak güncelle?tirilecektir. Bu kanunlar?n bir bölümü Meclis’e sevk edilmi?tir, bir bölümü de y?l sonuna haz?r olacakt?r. 59. Hükümet döneminde, 58 Hükümet döneminde yap?lan çal??malar?n yol göstericili?inde ilerlenece?inden, etkili bir ?ekilde sonuç almak daha da kolay olacakt?r.
Say?n Milletvekilleri,
Adalet sisteminin i?leyi?i konusunda, hukuk devleti prensibi ile tam uyumlu bir görüntü verdi?imiz söylenemez. Adalet sistemi çok yava? i?lemekte, bu durum adalete güven duygusunu zay?flatmaktad?r. Vatanda?lar?m?z kimi zaman haklar?n? mahkemelerde aramak yerine “ihkâk-? hakka” kalk??makta, ya da yarg? d??? organizasyonlar? devreye sokmakta veya umutsuz bir ?ekilde hak aramaktan vazgeçerek haks?zl??a boyun e?mektedir. Tam ve zaman?nda adaletin tesisi için, gereken her türlü düzenleme yap?lacakt?r.
• Adliyeler, ça??n geli?melerine ve hizmetin gereklerine uygun bir ?ekilde modern araç ve gereçlerle donat?lacakt?r. Mahkemelerin elektronik ar?iv imkanlar?ndan yararlanmas? sa?lanarak gerekli bilgi ve belgeler ile emsal kararlara zaman?nda eri?im mümkün hale getirilecek, yarg? organlar? aras?nda kurulacak bir bilgi a?? ile adli sistemi bilgi toplumuna ta??yacak bir düzen olu?turulacakt?r. Bu çerçevede haz?rlanan Ulusal Yarg? A?? Projesi (UYAP) y?l sonunda tamamlanacakt?r.
Konuya gösterdi?imiz hassasiyetin bir sonucu olarak, Adalet Bakanl??? bütçesi içindeki en büyük ödenek bu kaleme ayr?lm??t?r.
• ?nfaz mevzuat? ça?da? normlara uygun hale getirilecek, modern bir örgütlenme, yeterli say?da personel ve fiziki imkanlar?n sa?lanmas?yla ceza ve tutukevlerinin sorunlar? çözülecektir.
De?erli Milletvekilleri,
Kamu yönetimi sistemimizin ça?da? bir yönetim anlay???na uygun bir yap?ya kavu?turulmas? gerekmektedir. Hükümetimiz bu dönü?ümü sa?lamak kararl?l???ndad?r. Bu kapsamda;
Merkeziyetçi ve hantal yap?lar?n a??lmas? bak?m?ndan;
Kat?l?mc? ve ço?ulcu demokrasi ve yönetimde etkinlik ilkeleri do?rultusunda, Hükümetimiz döneminde kapsaml? bir yerel yönetim reformu gerçekle?tirilecektir.
• Ulusal öncelikler ile yerel farkl?l?klar bar??t?r?larak kamu hizmetlerinin yerinden kar??lanmas? temel ilke olacak, merkezi yönetim taraf?ndan yürütülmesi zorunlu olmayan hizmetler, kaynaklar?yla birlikte yerel yönetimlere devredilecektir.
• Yerel düzeyde demokratikle?meye önem verilecek, seçimlerle olu?an yerel organlar üzerindeki merkezi idarenin denetimi, hukuka uygunluk denetimi ile s?n?rland?r?lacakt?r.
• Yerel Yönetim Reformu çerçevesinde, merkezi idare ile yerel idareler aras?nda görev, yetki ve kaynak payla??m?, üniter devlet anlay???m?za dayal? olarak, etkinlik, verimlilik ve ça?da? yönetim ilkelerine uygun olarak yeniden belirlenecektir.
?l ?dareleri yeniden yap?land?r?larak;
• Bakanl?klar?n ta?radaki görev ve yetkileri, Valiliklere ve ?l Özel ?darelerine devredilecektir.
Yerel tercihler dikkate al?narak, sa?l?k, e?itim, kültür, sosyal yard?mla?ma, turizm, çevre, köy hizmetleri, tar?m, hayvanc?l?k, imar ve ula??m hizmetlerinin il düzeyinde kar??lanmas? sa?lanacakt?r.
• “Devlette Genel Kurumsal Gözden Geçirme” çal??mas? yap?larak, bakanl?klar?n say?s? ve ölçekleri, ilgili ve ba?l? kurulu?lar ile di?er kamu kurulu?lar?n?n bir bütün olarak görevleri yeniden tan?mlanacakt?r.
• Merkezi yönetimdeki gereksiz kurulu?lar elenecek, benzer i?levler gören yap?lar birle?tirilecek ve kurulu? içi yönetim kademeleri azalt?larak i?lemler basitle?tirilecektir. Bu konuda ba?lat?lm?? çal??malar süratle tamamlanacakt?r.
Toplumsal denetim ve kat?l?m?n art?r?lmas? bak?m?ndan;
• Kamu alan?ndaki “s?r” kavram?n?n yeni ve ça?da? bir anlay??la ele al?nmas? gerekmektedir. Ak Parti’nin hükümet etme döneminde, “s?r” kavram?, bilgi edinme hakk? lehine k?s?tlanacakt?r.
• Bilgi edinme hakk?, toplumun bütün kesimlerine yayg?nla?t?r?lacak ve bunu sa?lamak için “Vatanda??n Bilgi Edinme Hakk? Kanunu” ç?kar?lacakt?r. Bu kanunun tasla?? haz?rd?r ve Ak Parti’nin kat?l?mc? siyaset anlay??? çerçevesinde vatanda?lar?m?z?n bilgisine, ele?tirilerine ve katk?lar?na aç?lm??t?r.
• Yeni bilgi ve ileti?im teknolojilerinden yararlan?larak, kamu kurulu?lar?n?n hizmet ve i?lemleri halka duyurulacak, yönetimde ?effafl?k sa?lanacakt?r.
• Kamuda verimlili?in art?r?lmas? ve ?effafl???n sa?lanmas? için hizmet birimlerinin, parlamentoya ve kamuoyuna performans raporu sunmalar? yönünde çal??malar ba?lat?lacakt?r.
K?rtasiyecilik, ?ekilcilik ve verimsizli?in azalt?lmas? bak?m?ndan;
• Vatanda?a do?rudan hizmet sa?layan alanlarda mevzuat ve idari usuller sadele?tirilecektir.
• Kamu kurulu?lar?nda bilgi ve ileti?im teknolojileri azami ölçüde kullan?larak, e-Devlet uygulamas? yayg?nla?t?r?lacakt?r.
• Yat?r?mc?n?n önündeki bürokratik engeller kald?r?lacak, mükerrer belge ve bilgi talepleri önlenecektir.
Örgütsel büyüme ve hantall???n giderilmesi bak?m?ndan;
• Kamu personeli e?itilecek, geçici ve nitelik gerektirmeyen i?ler için ilave personel al?m? önlenecektir.
• Kurulu? içi, kurulu?lar aras? ve bölgeler aras? personel da??l?m? yeniden düzenlenerek, vatanda?a do?rudan hizmet verilen noktalardaki personel aç??? giderilecektir.
Kay?rmac?l???n ve yozla?man?n önlenmesi bak?m?ndan;
• Personel al?m?nda objektif kriterler getirilecek, terfilerde liyakat ve f?rsat e?itli?i esas al?nacakt?r.
• Ulusal düzeyde “Ekonomik ve Sosyal Konsey” etkin olarak çal??t?r?lacak, bölgesel ve yerel düzeyde özel kesimin ve sivil toplum örgütlerinin kamu yöneticileri ve siyasi yetkililer ile bir araya gelece?i benzeri yap?lar geli?tirilerek yayg?nla?t?r?lacakt?r. Uzun zaman boyunca toplanmayan Ekonomik ve Sosyal Konsey’in, 58. Hükümetimiz döneminde toplanmas?, söylediklerimizin en ciddi kan?t?d?r.
De?erli Milletvekilleri,
Merkezi idare reformuna Ba?bakanl?ktan ba?lanm?? olup, Ba?bakanl??a ba?l? kurulu?lar, ilgili icrac? bakanl?klara devredilmi? ve Ba?bakanl?k önemli oranda icrac? bir bakanl?k olmaktan ç?kar?lm??t?r. Ba?bakan’a yard?mc? olacak Devlet Bakanlar?n?n say?s? azalt?lm?? ve böylece Bakanlar Kurulu verimlilik esas?na göre te?ekkül ettirilmi?tir. Bu do?rultuda baz? ad?mlar? yak?n zamanda atmaya devam edece?imizi, kamuoyuna buradan duyuruyorum.
Hükümetimizin reformist yap?s?n? ortaya koyan bu ilk icraatlar, toplumun geni? kesimlerinde takdir görmü? ve piyasalarda güvenin olu?umuna katk?da bulunmu?tur. Bu çerçevede,
• Ekonomi yönetimi tek bir çat? alt?nda toplanacakt?r. Bununla ilgili yasal düzenleme gerçekle?tirilecekir.
• Mevcut Hizmet Bakanl?klar?n?n say?s?, ölçüleri, ilgili ve ba?l? kurulu?lar bir bütün olarak ele al?nacak, merkezi idare reformunun en önemli uygulamas? olarak bakanl?klar?n görev ve yetkileri yeniden tan?mlanacakt?r.
Say?n Ba?kan,
De?erli Milletvekilleri,
Türkiye ekonomisi sentetik bir görünüm sunmakta ve zay?f olarak yap?land?r?lm?? kurumsal bir sisteme sahip bulunmaktad?r. Son üç y?l içinde üç defa üçer y?ll?k ekonomik program?n uygulamaya konulmu? olmas?, genel olarak bu programlar?n hedeflerine ula??lamad???n? göstermi?tir. Zay?f ekonomik performans?n nedenleri aras?nda ahlaki riziko, tutars?z tercihler ve hatal? kaynak kullan?m?, ?oklara duyarl?l?k ve aç?kl?k, etkinli?i azalm?? düzenleme-denetim ve yapt?r?m mekanizmalar? ön s?ralarda yer almaktad?r.
Tutarl? ve sinerjik bir sonuç üretemeyen kaotik programlar, reformlar ve düzenlemeler; enflasyon oran?, faiz oran? ve döviz kuru aras?ndaki dengenin kaybolmas?; büyük boyutlarda üretim ve katma de?er kayb?na yol açan ve etkin ?ekilde organize olamayan sanayi, tar?m ve hizmet sektörü; ulusal sermayenin ihmal edilmesi; yat?r?m süreçlerinde önemli dü?ü?ler; makul ve sürdürülebilir bütçe ve d?? ticaret dengelerinin kurulamamas?; iç ve d?? borç yükünün a??r? ?ekilde artmas?; derin ekonomik krizler son dönem ekonomi yönetimlerinin üretti?i ekonomik, sosyal ve siyasal maliyetleri oldukça yüksek sonuçlar do?urmu?tur.
Bu sonuç, ekonomide rakamsal faktörler yan?nda, sosyal dinamiklerin de ihmal edilemeyecek öneme sahip oldu?unu göstermektedir. Söz konusu süreçte Türkiye’ nin sosyal sermayesinin de tahrip edildi?ini belirtmek gerekir. En önemli neden güven ve istikrar ortam?n?n kaybolmas?d?r. Ekonomik birimlere kaybolan güveni kazand?rmak ve siyasetin itibar?n? yeniden tesis etmek amac?yla, politik karar süreçlerinde etkinli?i art?r?c? düzenlemelere ve uygulamalara a??rl?k verilecektir. Bu çerçevede;
• Toplumun istek ve arzular? politik sürece do?rudan yans?t?lacak,
• ?effafl?k ve hesap verilebilirlik uygulamaya konulacak,
• ?lan edilen politikalar güçlü bir siyasi irade ile desteklenecek,
• Anla?malara ba?l?l?k ve evrensel standartlar devlet taahhütlerinin devam?nda temel kriter olacakt?r.
Hükümetimiz toplumdan ald??? yetki çerçevesinde,
• demokratik piyasa toplumu ve ekonomisi,
• etkin ve ?effaf mali ve finansal sistem,
• Ahlaki de?erlere sahip bir bürokrasi,
• evrensel standartta düzenleme, denetleme ve yapt?r?m sistemi,
• rekabet, etkinlik, verimlilik ve alternatif maliyetlerinin önemli göstergeler olarak i?lev gördü?ü ekonomik ortam
olu?turmay? ön planda tutacakt?r.
Hükümetimiz, enflasyonu tek haneli rakamlara indirmek, kamu borç stokunu dü?ürmek, yüksek ve istikrarl? bir büyüme performans?na ula?mak için yürürlükteki ekonomik program?n aksayan ve yetersiz bölümlerini de dikkate alarak toplumumuzun deste?ini alacak yeni bir ekonomik program uygulayacakt?r.
Ekonomi yönetimi, halk?n beklentilerini ve devletin taahhütlerini dikkate alarak genel bir vizyon ve misyon olu?turacakt?r. Bu çerçevede, ekonomik ba?ar? için yap?lmas? gerekenlerden, çok yap?lmamas? gerekenler önem kazanmaktad?r. Hükümetimiz bu çerçevede;
• Ekonomik birimler aras?ndaki dengeyi bozacak haks?z karar ve eylemler,
• Yanl??, hatal?, eksik veri ve bilgi sunumu, bilgi saklama,
• Ekonomik faaliyette bulunma hak ve özgürlü?ünün ortadan kald?r?lmas?,
• Evrensel çerçevede risk-getiri ili?kisinden uzak ekonomik ve finansal faaliyetler
• Kamu imkan ve kaynaklar?n?n özel amaç ve menfaatler için kullan?m?,
• Makro ve mikro çerçevede yarat?c? rekabetin ihmal edilmesi
• Ki?ilik haklar?na yönelik sald?r? ve iftira
gibi hususlar?n do?mas? ve geli?mesine imkan vermeyen bir ortam?n olu?mas?na özel önem verecektir. Böyle bir ortamda, konjonktürel problemlerin yap?sal sorunlara dönü? ihtimali de önemli ölçüde azalacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
Seçim beyannamemiz ve 58. Hükümet Program?ndaki yakla??mlar ?????nda ekonominin mevcut durumu ve muhtemel gelece?ini de?erlendirerek, Hükümetimiz a?a??daki öncelikleri belirlemi?tir:
• Ekonominin rehabilitasyon ve restorasyonu sürecini tamamlamak,
• Ekonomik büyümeyi yeniden ba?latmak
• Fakirlik ve i?sizli?i azaltmak
• Evrensel kurallar, ça?da? standartlar ve etkin uygulama anlam?nda devleti ve kurumlar?n? görev, yetki ve sorumluluk aç?s?ndan yeniden yap?land?rmak ve ?ekillendirmek
• Bürokrasiyi azaltmak,
• Yolsuzluk ve suç i?leme e?ilimini engelleyici düzenlemeler yapmak
• AB’ ye üye olma sürecini h?zland?rmak ve sonuçland?rmak
• Bölgesel ekonomik güç ve bölgesel finans merkezi olma imkan? sa?layacak ortam? haz?rlamak
Genel yakla??mlar ve makro-parasal dengeleri yönetmeye odakla?ma kadar, Hükümetimiz do?rudan reel ekonomiye ve vatanda?lar?n ihtiyaçlar?na aç?k pragmatik uygulamalar? da benimseyecektir. GSMH’ da reel ve sürdürülebilir büyüme ile vatanda?lar?n hayat standard?n? art?rmay? sa?layan ekonomik politikalara a??rl?k verilecektir.
Yat?r?m olmaks?z?n ekonomik büyüme ve ekonomik büyüme olmaks?z?n sürdürülebilir ekonomik politika üretilemez. Ulusal ekonominin yeniden güçlendirilmesini amaçlayan stratejik önceli?imiz, ulusal sermayenin daha fazla kat?l?m?n? sa?layarak ve do?rudan yabanc? sermayeyi te?vik ederek yat?r?m oran?n? art?rmakt?r.
Bu amaca uygun makroekonomik politikalar geli?tirilecek ve uygulanacakt?r. Bunun yan?nda, 58. hükümetin genel çerçevesini olu?turdu?u yat?r?m ortam?n?n iyile?tirilmesi projesine de özel önem verilecektir.
Yat?r?m ortam?n?n iyile?tirilmesi, etkin ve amaca uygun yap?sal reformlar, sanayi ve enerji sektörünün yeniden yap?land?r?lmas? ve modernize edilmesi, tar?m sektörünün yeniden canland?r?lmas?, g?da sektörünün modernizasyonu, ormanc?l???n geli?tirilmesi, kamusal i?ler ve konut sektörünün geli?tirilmesi, altyap?n?n rehabilitasyonu ve ula??m?n modernizasyonu, ileti?im ve enformasyon teknolojisinin geli?tirilmesi, turizmin güçlendirilmesi ve turizm sektöründe ürün ve hizmetlerin farkl?la?t?r?lmas?, su kaynaklar?n?n etkin yönetimi, çevrenin korunmas?, KOB?’ lerin ve kooperatiflerin desteklenmesi, özelle?tirme sürecinin ?effaf ve etkin gerçekle?tirilmesi, finansal hizmetler sektörünün yeniden yap?land?r?lmas?, yabanc? sermayenin te?vik edilmesi ve ihracat?n art?r?lmas? yoluyla sa?lanacakt?r.
Hükümetimizin misyonu, stratejik amac? ve vizyonu, yeni yüzy?l toplumunun temellerini atmak, yeni yüzy?l?n sade, güçlü ve etkin devletini olu?turmakt?r. Bunun için halk?m?z?n kendisine hizmet eden devlet talebini kar??lamaya yönelik yap?lanmaya a??rl?k verilecektir.
“?imdi, daha fazla üretme, çal??ma ve i? yapma zaman?” prensibi, reel sektör vizyonumuzun ve plan?m?z?n temel karakteri olacakt?r. Hükümetimizin önemli önceliklerinden biri, i?sizlikle mücadele ederek herkesin hayat standard?n? yükseltmek ve mutlu bir Türkiye olu?turmakt?r. Uygulamaya konulacak politikalarla i? imkanlar?n?n art?r?lmas?, ihracatç?lar için yeni piyasalar?n kazan?lmas?, bölgesel ili?kilerin canland?r?lmas?, reel sektör alt yap?s?n?n yenilenmesi için ülkemizin sahip oldu?u imkanlar geni?letilecektir.
Reel sektör politikas?, büyümenin üç önemli unsurunu dikkate alarak olu?turulacakt?r. Bunlar, yenilikler, yat?r?mlar ve ihracatt?r.
Reel sektörün kar??la?t??? sorunlar, sektör temsilcilerinden gelen öncelikler ve öneriler ?????nda, sektör odakl?, esnek ve sektöre uygun reformlar ile olu?turulmu? eylem planlar? ile çözülecektir. Eylem planlar?n?n yap?s? ve içeri?i, Türkiye’ yi bölgenin süpermarketi yapma ve bunu sürdürme mant???na dayand?r?lacakt?r.
....
Hükümetimizin finans sektörü vizyonu, Türkiye’nin bölgesel finans merkezi olarak tercih edilebilirli?ini art?r?c? ortam? güçlendirmektir. Finans sektöründe rekabetin ve etkinli?in iyile?tirilmesi, bölgenin finansal ürün ve hizmet talebini kar??lamada önemli avantaj sa?layacak, Türk ekonomisinin uluslararas? rekabetinin artmas?na önemli destek sunacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
Ekonomik program?m?z?n ana unsurlar?;
• makroekonomik istikrar,
• mikroekonomik liberalle?me ve
• d??a aç?lmad?r.
Bu yakla??m?n do?al sonucu olarak, Hükümetimiz bölgesel ve yerel ekonomi havzalar? olu?turma, mevcut olanlar?n etkinli?ini artt?rmaya yönelik politikalar üretecek ve uygulamaya koyacakt?r.
Hükümetimizin ekonomik reform programlar?, genel çerçevede a?a??daki standart politika demetini içermektedir.
Mali disiplin, mali aç?klar?n ekonomik istikrars?zl??a neden olmayacak ölçekte ve sürdürülebilir yap?da tutularak sa?lanacakt?r.
Kamu harcamalar?nda öncelikler ekonomik getirisi yüksek ve gelir da??l?m?n? art?r?c? alanlara göre belirlenecektir.
Vergi reformu ile vergi taban? geni?letilecek ve marjinal vergi oranlar? uygun seviyelere indirilecektir.
Finansal liberalle?me ile finansal ürün ve hizmet fiyatlar?n?n piyasa taraf?ndan iç ve d?? ko?ullar? yans?tacak ?ekilde belirlenmesine imkan sa?layan ortam olu?turulacakt?r.
Döviz kurlar?n?n ekonominin nispi dengelerini yans?tacak, ihracatç?lara destek verecek ve rekabet güçlerinin kaybolmas?n? engelleyecek ?ekilde olu?mas?na imkan sa?layan ortam olu?turulacakt?r.
Ticari liberalle?me ile d?? ticaretin mallar ve ülkeler baz?nda uluslar aras? standartlar çerçevesinde geli?imi sa?lanacakt?r. ?hracata yönelik düzenlemelere a??rl?k verilecektir.
Do?rudan yabanc? yat?r?mlar?n giri?ine imkan sa?lanacak, düzenlemelerin yerli ve yabanc? firmalar?n e?it ko?ullarda rekabet etmesi için uygun ortam sa?lanacakt?r.
Özelle?tirme ekonomik faaliyet icra eden kamu kurum ve kurulu?lar? piyasa ko?ullar?nda özel sektöre aktar?lmas? olarak ele al?nacakt?r.
Yasal düzenlemeler yoluyla rekabeti engelleyen k?s?tlamalar kald?r?lacak, çevreyi koruma ve etkin düzenleme ve denetim gerçekle?tirilecektir.
Sermaye ve mülkiyet haklar?n?n korunmas?n? sa?layacak evrensel hukukî çerçeve olu?turulacakt?r.
Reformlara ili?kin politikalar, global ekonomiye entegrasyon kadar, Türkiye ekonomisinin yap?s? ve ihtiyaçlar? dikkate al?narak uygulamaya konulacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
Reel faiz oran?-büyüme oran?-kamu borç stokunun GSY?H’ ya oran?-faiz d??? fazla oran?-para arz? art?? oran? dengesi, mevcut ko?ullarda özel bir önem ta??maktad?r.
Bu denge, makroekonomik ortam?n istikrar?n? do?rudan etkiledi?i için, ekonominin gerekleri ?????nda kurulacak ve korunacakt?r. Devletin borç ve yükümlülü?ü, ilgili kurum ve kurulu?lar aras?nda gerçekle?tirilecek ortak strateji ve e?güdüm ile yönetilecektir.
Sürdürülebilir büyüme oranlar?na ula?may? kolayla?t?ran makroekonomik istikrar için en önemli ko?ullardan biri mali disiplindir. Maliye Politikas?n?n temel önceli?i mali disiplinin , bu çerçevede faizd??? fazlan?n, sa?lanmas?na verilecektir. Daha fazla kamu geliri için daha yüksek büyüme oranlar?na ula?may? kolayla?t?r?c? düzenlemelere a??rl?k verilecektir.
Vergi reformu, verimlili?e odakl? ve büyümeyi te?vik edici yap? içinde gerçekle?tirilecektir. Kalite, alternatif maliyetler ve kamu yönetiminde etkinlik kamu harcamalar?n?n yön ve ?eklini belirleyecektir.
Yurtiçi kaynak ve imkanlar? kullanabilecek projelerde yabanc? fon ve kaynak kullan?lmayacakt?r. Kamu borç yönetiminde prensip, borç yükünü en aza indirmektir. Bu çerçevede ana kural, sözle?melere ba?l?l?k ve piyasa kurallar? olacakt?r. Kamu borçlar?n?n ?effaf ve etkin yönetimine a??rl?k verilecektir.
Özelle?tirmenin temel amac?, ekonomide serbest piyasan?n daha iyi i?lemesi için gerekli ko?ullar?n olu?umunu sa?lamak, etkinlik ve verimlili?i art?rmakt?r. Piyasa ekonomisinde kamunun iktisadi rolü, piyasa mekanizmas?n?n iyi çal??mas? için gerekli düzenleyici ve denetleyici mekanizmalar? olu?turmakt?r.
K?T’lerin özelle?tirilmesinde kararl? olan Hükümetimiz, özelle?tirme süreç ve uygulamalar?n? h?zland?rmaya yönelik politikalar?n? olu?turacak ve gerekli tedbirleri alacakt?r.
Özelle?tirmeye gerekli önem verilecek ve özelle?tirme hukukuna ve yönetimine evrensel standart getirilecektir.
Temel parasal ve finansal göstergelerin, iç ve d?? piyasa ko?ullar?n? yans?tacak ?ekilde olu?mas?na imkan verecek para ve finans politikas? geli?tirilecektir. Merkez Bankas? ve finans sektörünün düzenleme ve denetiminden sorumlu üst kurullar?n üstlendikleri rol ve fonksiyonu yerine getirecek ba??ms?zl??a sahip olmas? ön planda tutulacakt?r.
Makro politikalar? olu?turma yetkisi hükümetlerde kalmak ?art?yla, ba??ms?z ve özerk kurumlar ve kurullar düzenleme ve denetleme i?levini sürdürecek; özerk kurumlar?n kamuoyuna, hükümete ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne düzenli bilgi vermeleri sa?lanacakt?r. Ayr?ca bu kurum ve kurulu?lar?n evrensel standartta denetimleri yap?lacakt?r.
Finans sektörünün ödeme mekanizmas? olu?turma, servet biriktirmeye yard?mc? olma ve finansal güvence sunma rol ve fonksiyonu uluslararas? standartlara yükseltilecektir. Bu çerçevede, rekabet derecesine, ekonomik birimlerin ihtiyaçlar?na uygun finansal ürün ve/veya hizmet sunabilme yetene?ine, fon toplama ve fon kulland?rma süreci ya da mekanizmas?na evrensel içerik ve kalite kazand?r?lacakt?r. Sektörün uluslararas? standartta kurumsal ve fonksiyonel bazda derinle?mesi sa?lanacakt?r. Finans sektöründe zaman zaman ortaya ç?kan kötü yönetimlerin topluma maliyet yüklemesini önleyici tedbirler al?nacakt?r.
Ekonominin uluslar aras? rekabet gücünün art?r?lmas?, d?? ticaret dengesi ve cari dengenin makul seviyelerde tutulmas? etkin ?ekilde haz?rlanm?? d?? sektör politikalar? ile sa?lanacakt?r. Bu ba?lamda, daha aktif ticaret ve sanayi politikalar?, vergi düzenlemeleri, bürokrasinin azalt?lmas? ve konuyla ilgili kamu yönetiminde kurumsal yeniden yap?lanma faaliyetlerine a??rl?k verilecektir.
Bölgesel ticaret ve iki yanl? ticari faaliyetlere imkan veren ortam olu?turulacakt?r. Stratejik konuma sahip geli?en ekonomiler ile ili?kiler art?r?lacakt?r. Markala?ma ve kalite art??? özendirilecektir. Yerli sermayenin ve üretimin bölgesel ve uluslar aras? konuma gelmesi desteklenecektir. Stratejik sektörler belirlenerek geli?melerini ve d??a aç?lmalar?n? sa?lay?c? altyap? olu?turulacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
Mikro ekonomik politikalar genel olarak iki alanda yo?unla?t?r?lacakt?r. Bunlar;
• Türkiye ekonomisinin dinamiklerini ortaya ç?karma ve harekete geçirmeye yönelik uygulamalar,
• Yeni yüzy?ldaki geli?meler aç?s?ndan önem kazanan kurumlar?n güçlendirilmesidir.
Ülkemizde iktisadi ve sosyal yap?m?z?n omurgas? olan üretim, istihdam ve katma de?erin olu?turulmas?nda önemli katk?lar sa?layan esnaf ve sanatkarlar?m?z çok yönlü olarak desteklenecektir.
Türk ekonomisinin dinamiklerini ortaya ç?karma ve harekete geçirmeye yönelik uygulamalar; KOB?’ lerin ve risk sermayesi ?irketlerinin te?vik edilmesini, stratejik ve önceli?i belirlenmi? teknolojik kalk?nma modellerinin desteklenmesini ve istihdama ili?kin tedbirleri içermektedir.
Bu çerçevede, sektör, üniversite ve devlet aras?nda i?birli?ini güçlendiren, yarat?c? AR-GE faaliyetlerinin etkinli?i art?r?lacakt?r. Ayr?ca, KOB?’ ler için özel destek sistemi kurulacak, istihdam yarat?c? ortam olu?turulacak ve i?siz insanlar?m?z için alternatif çözümler geli?tirilecektir.
Yeni yüz y?ldaki geli?melere uygun kurumlar?n güçlendirilmesini içeren politikalar ile Türkiye ekonomisini canland?racak ve geli?tirecek uygun kurumlar? güçlendirilecek, toplum hayat?yla ve kilit elektronik ve bili?im altyap? sistemlerinin stratejik ve öncelikleri belirlenmi? bir çerçevede kalitesi yükseltilecektir.
Ayr?ca, hükümetimiz bölgesel kalk?nmaya önem verecek, bunun için sosyal altyap?lar güçlendirilecektir. Do?al afetlere kar?? uygun tedbirler al?nacakt?r. Kamu çal??ma alan?nda, fayda-maliyet analizi ve di?er yöntemlerle etkinlik ve ?effafl?k art?r?lacakt?r. Bu çerçevede hayat? kolayla?t?ran altyap? hizmetlerinin sa?lanmas? ve kalitesinin art?r?lmas?na, elektronik ve bili?im altyap? sistemlerinin yenilenmesine, enformasyon teknolojilerinin adaptasyonuna, çevre dostu sosyo-ekonomik yap?lar?n olu?turulmas?na, kamu güven ve huzurunun sa?lanmas?na, bölgesel i?birli?inin güçlendirilmesine özel önem verilecektir.
De?erli milletvekilleri,
Ekonomide olumlu sinerjik bir ortam olu?turmak büyük ölçüde, yo?un ve karma??k ili?kilere sahip ekonomik yap?da ileri ve geri ba?lant?lar?n sa?l?kl? ?ekilde belirlenmesine buna yönelik politikalar üretilmesine ba?l? bulunmaktad?r.
Toplumsal imkan ve kaynaklar ekonomik performans? mümkün olan en yüksek düzeye ç?karmak amac?yla en etkin ?ekilde kullan?lacakt?r. Bu çerçevede kamu birimlerinin organizasyonu ve kamusal mal ve hizmet üretim süreçlerinde bir dizi iyile?tirme yap?lacakt?r.
Kamunun sundu?u mal ve hizmetlerde maliyetler, üretim düzeyi ve toplumsal tercihler aras?ndaki ili?kiye, kaynaklar?n daha verimli bir ?ekilde kullan?m?na özel önem verilecektir.
Ekonominin iç ve d?? performans?n? art?rmak amac?yla tutarl? ve do?ru olarak formüle edilmi?, alternatif maliyetleri detayl? bir ?ekilde belirlenmi? ekonomik politikalar uygulanacakt?r.
58. hükümet döneminde, Hükümet Program?’nda yer alan ve Acil Eylem Plan? kapsam?nda yürütülen karar ve uygulamalara devam edilecektir.
Tar?m sektöründe verimlili?in ve üretimin art?r?lmas?, üretici gelirlerinin istikrara kavu?turulmas?, bu kesime yönelik te?viklerin rasyonel kullan?lmas?, hayvanc?l?k potansiyelinin yeniden canland?r?lmas? ve en üst düzeye ç?kar?lmas?, ulusal ormanc?l?k politikas? do?rultusunda uzun vadeli bir ana plan haz?rlanarak, gerekli destek ve te?viklerin sa?lanmas? temel amac?m?zd?r. Alternatif ürün projesi ile üretimin iç ve d?? Pazar talebine göre yönlendirilmesi sa?lanacakt?r.
Tar?m, Ormanc?l?k ve Hayvanc?l?k ürünlerinin dünya piyasalar?na arz? te?vik edilecek, sektörün kendi-kendine yeterlili?ine destek verilerek yoksullu?un ortadan kald?r?lmas?na a??rl?k verilecek, karma ve alternatif tar?msal üretim metotlar? te?vik edilerek, tar?m sektöründe çe?itlenme ve farkl?la?ma sa?lanacak, tar?m sektörüne daha rekabetçi yap? kazand?rmak amac?yla, piyasa fiyatlar?na duyarl? üretim sistemlerinin olu?mas?na imkan sa?lanacakt?r. Sektörün piyasa yap?s?n?n güçlendirilmesi için gerekli yasal ve kurumsal düzenlemeler yap?lacakt?r.
Tar?m sektörü politikalar?, istihdam ve sosyal politikalar olarak ele al?nacak, katma de?er art???na odakl? destek ve te?vikler sa?lanacakt?r. GAP bir bütün olarak de?erlendirilecek ve toprak reformu ile birlikte bölgenin ekonomik alt yap?s? yeniden planlanacak ve sonuçland?r?lacakt?r. GAP idaresi bu bölgeye nakledilecektir.
Ulusal kalk?nma hedefleri ve stratejileri ?????nda sanayinin yeniden yap?land?rma süreci h?zland?r?lacakt?r. Hedef endüstrilerin önceliklerinin belirlenmesinde mevcut olanaklar ve kapasiteler, endüstriyel yetenekler, piyasa f?rsatlar? ve uzun dönem rekabet olas?l??? göz önünde bulundurulacakt?r. Patent, marka ve endüstriyel tasar?mlarla ilgili haklar korunacak ve s?nai mülkiyet alan?nda yap?lacak yat?r?mlar desteklenecektir. Ayr?ca, organize sanayi bölgeleri, nitelikli sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerine gereken önem verilecektir.
Bölgesel sanayinin rekabet derecesi iyile?tirilecek ve standartlar? art?r?lacakt?r. Ekonominin d??a aç?lmas?nda ve ödemeler dengesinin olumlu yönde bir trend izlemesinde, imalat sanayinin uluslararas? mal ve hizmet ticaretindeki performans? büyük önem ta??maktad?r.
?malat sanayinin d?? rekabet gücünün art?r?lmas?, mukayeseli avantajlar, alternatif maliyetler, ticaret hadleri ve serbest ticaretin rolü ve önemi dikkate al?narak de?erlendirilecektir. Bu çerçevede sorunun demokratik piyasa ko?ullar?nda çözümüne a??rl?k verilecektir. Büyük sanayi kurulu?lar?n?n yurtd???nda faaliyette bulunarak rekabet güçlerini d?? piyasalara ta??malar? te?vik edilecektir.
Türkiye, tarihi ve kültürel birikimiyle, farkl? do?al güzellikleri ve misafirperver insanlar?yla büyük bir turizm potansiyeline sahiptir. Hükümetimiz, Türkiye’nin bu potansiyelinin tamam?n? turizmin hizmetine sunmak için bilinçli çal??ma yap?lmas? gerekti?ine inanmaktad?r. Türkiye’de turizm gelirlerinin art?r?lmas? ve turistik bölgelerin çe?itlendirilmesi dünyadaki ekonomik, sosyal, kültürel geli?melerin yak?ndan izlenmesine ve turizm potansiyelimizin etkin bir biçimde tan?t?m?na ba?l?d?r.
Bir turizm ülkesi olarak “Türkiye” markas?n?n olu?turulmas?na dönük tan?tma projelerine önem verilecek, bu projelerin özellikle d?? ticaret ve yabanc? sermaye politikalar?m?z ile koordinasyonu gözetilecektir. Ülkemizin zengin turizm potansiyeli harekete geçirilerek dünya turizm pastas?nda önemli bir yer tutan i?-kongre, fuar, spor ve kültür turizmi alanlar?nda, dinlence turizminde ülkemizin zengin turizm potansiyelini geli?tirecek ad?mlar at?lacakt?r.
Bilgi toplumuna geçi? sürecinde oldukça önemli olan ula??m ve ileti?im, ekonomik birimlerin demokratik bir ortam içinde faaliyette bulunmalar? ve özgürle?meleri bak?m?ndan son derece önemlidir. Ula??m sistemimiz; deniz ta??mac?l??? ve demiryolu i?letmecili?i öncelikli olmak üzere haz?rlanmakta olan Ula??m Ana Plan? çerçevesinde kara ve hava ula??m? ile de bir bütünlük içersinde ele al?narak ula??m modlar? aras?nda denge sa?lanacakt?r. ?leti?im alan?nda serbestle?tirme ve özelle?tirme çal??malar?na ve sektörle ilgili mevzuat düzenlemelerine h?z verilecektir.
Hedeflenen 15.000 km bölünmü? yol çal??malar?na zor mevsim ?artlar?na ra?men, süratle ba?lanm?? olup devam etmektedir. Her türlü haberle?me ve ileti?im imkanlar?n?n ülkenin her yerle?im birimine ula?mas? sa?lanacakt?r.
Milli gelirin, istihdam?n ve ekonominin d??a aç?lma sürecindeki faaliyetlerin büyük bir k?sm? hizmetler sektörü taraf?ndan gerçekle?tirilmektedir. Bu kapsamda iç ve d?? ticaret, iç ve d?? müteahhitlik hizmetleri, turizm, iç ve d?? ta??mac?l?k son derece önemlidir. Bu sektörlerin ekonomiye katk?lar?n?n, ekonomik prensipler çerçevesinde art?r?lmas?na yönelik düzenleme ve uygulamalara yer verilecektir.
Çal??ma hayat? ile ilgili mevzuata ulusal ve uluslararas? geli?meler ?????nda günün ko?ullar?na uygun bir yap? kazand?r?lacakt?r.
??sizlik sadece önemli bir üretim faktörünün israf? de?il ayn? zamanda büyük ölçüde bir insanl?k problemi olarak ele al?nacakt?r.??sizli?in çözümünde sadece toplam talebin yönetiminde kullan?lan para ve maliye politikalar? de?il bunlarla birlikte arz yanl? politikalar da kullan?lacakt?r.
Sosyal güvenlik kurulu?lar?nda, norm ve standart birli?i sa?lanacak, uluslar aras? sözle?meler ve sosyal güvenli?in temel ilkeleri çerçevesinde ça?da?, bütünle?tirilmi? bir sosyal güvenlik a?? kurulacakt?r.
??gücü piyasalar?n?n yap?s? ve özellikleri son y?llarda önemli ölçüde de?i?ime u?ramaktad?r. ?stihdam?n ve i?sizli?in endüstriyel ve mesleki da??l?m?, istihdam statüsü geçmi? dönemlere göre farkl? bir trende girmektedir. Bu nedenle, i?çi ve i?veren kurulu?lar?n?n rol ve fonksiyonlar?n?n etkinli?ini art?r?c? ortam olu?turulacakt?r.
Çevrenin sermaye stoku olarak ele al?nmas? gereken hava, ?s?, su, mineral ve di?erleri tüm ekonomik birimlerin faaliyetlerinin yap? ve kalitesini do?rudan etkilemektedir. Bu konuda duyarl?l?k art?r?lacak ve söz konusu stokta de?i?im yaratan çevresel yap?da kötüye gidi?, gürültü, kirlenme ve de?i?im maliyetlerini belirlemek amac?yla sosyal refah a??rl?kl? yakla??m geli?tirilecektir. Bu çerçevede ekonomik birimlere sosyal sorumluluk yakla??m? benimsetilecektir.
Enerji kaynaklar?n?n tümünden en etkin ve verimli bir ?ekilde yararlan?lacakt?r. Enerji dar bo?az?n?n olu?mamas? için maliyet ve fiyatlamay? da dikkate alan bir planlama yap?lacak, çevreci nükleer enerji kaynaklar? da devreye sokulacakt?r. Yurtd??? enerji kaynaklar? ve bunun imkanlar? ekonomik kriterler göz ard? edilmeden çe?itlendirilerek de?erlendirilecektir.
Hükümetimizin enerji politikas?n?n temelinde ulusal ç?karlar?m?z? koruyarak enerji arz?n?n güvenli?ini ve devaml?l???n? sa?lamak, serbest rekabete dayal? bir enerji piyasas? olu?turmak ve duyarl? oldu?umuz çevreyi ve insan sa?l???n? korumak bulunmaktad?r. Ayn? zamanda Türkiye’yi bir enerji köprüsü haline getirebilmek için hükümetimiz azami çaba içinde olacakt?r.
Yer alt? kaynaklar?m?z?n zenginli?i ülkemize mukayeseli bir üstünlük sa?lamaktad?r. Hükümetimiz zengin yer alt? kaynaklar?m?z?n ülke geli?mesine arzu edilen bir düzeyde katk?da bulunmas? için ulusal ç?karlar?m?z? öne ç?kararak etkin bir madencilik program?n? süratle uygulamaya koymak iste?indedir.
Tüketicinin korunmas?nda en etkin yöntem ve yakla??mlar h?zl? bir ?ekilde uygulamaya konulacakt?r.
Bu çerçevede yasal yap?, sivil toplum kurulu?lar? ve tüketiciyi koruyan kurumlar?n yayg?nla?t?r?lmas? ve desteklenmesi, üretim süreçlerinde kalite anlay???n?n yayg?nla?t?r?lmas?, tüketicilerin bilinçlendirilmesi üzerinde önemle durulacakt?r.
Devleti halka hizmet etme arac? olarak gören Hükümetimiz, bir s?n?f ve kesimin de?il bütün vatanda?lar?m?z?n refah ve mutlulu?unu sa?layacak sosyal politikalar yürütecektir. Bu ba?lamda yoksullar, bak?ma muhtaç ya?l?lar, çocuklar ve i?sizler için özel programlar olu?turulacak, zor durumdaki vatanda?lar?m?za, terkedilmi? ve kimsesizlik duygusu ya?at?lmayacakt?r. Hükümetimiz, i?sizleri, fakirleri, dü?künleri, hastalar?, özürlüleri gözeten, onlar?n insan onuruna yak??acak ?ekilde ya?amalar?n? sa?layacak bir sosyal devlet anlay???n? uygulamaya koyacakt?r.
Hükümetimize göre e?itim, her alandaki kalk?nman?n en önemli unsurudur. Be?eri sermayeyi etkin kullanmayan toplumlar, rekabet ?anslar?n? kaybetmeye mahkumdur. E?itim alan?nda olu?acak zaaflar, hiçbir alandaki üstünlükle giderilemez. Buna kar??l?k e?itim alan?nda yakalanacak üstün seviyeler, di?er tüm alanlar?n toplam kalitesini yükseltir. E?itime bu bilinçle yakla?an Hükümetimiz, bu alanda giderek artan zaaflar? gidermeyi öncelikli hedeflerden saymaktad?r.
E?itim kalitesinin art?r?lmas?, e?itimde f?rsat e?itli?inin gerçek anlamda sa?lanmas? ve e?itim sisteminin ideolojik kavgalar?n arenas? olmaktan ç?kar?lmas? yetkin ve yetenekli bireylerin yeti?tirilmesi aç?s?ndan son derece önemlidir. Yüksek ö?retim kurumlar? dahil, e?itim-ö?retim kurumlar?m?z?n ihtiyaçlara uygun e?itim-ö?retim hizmeti sunmas?, etkin e?itim ve istihdam planlar?n?n yap?lmas?na ba?l?d?r.
Bu nedenlerle Hükümetimiz, e?itim alan?nda köklü bir reform hareketine giri?ecektir. Her alanda oldu?u gibi Türk Milli E?itim sisteminde de insan merkezli nitelikli bir e?itim modeline geçmek üzere, toplumun ihtiyaçlar?na ve ça?da? uygarl?k gereklerine göre yeniden yap?lanma sa?lanacakt?r.
Anayasam?zda tan?mlanan laiklik ilkesi, din ve vicdan hürriyetine etkinlik ve i?lerlik kazand?r?larak, dinin, dini duygular?n veya dince kutsal say?lan de?erlerin ve sembollerin siyasi veya ki?isel ç?kar yahut nüfuz sa?lamak amac?yla istismar edilmesi veya kötüye kullan?lmas?n? önleyebilecek bir din e?itimi ve ö?retimi, Anayasam?zda tan?mlanan çerçevede uygulamaya konulacakt?r.
Ö?retmenlik mesle?inin toplumda hak etti?i itibar? yakalayabilmesi için ö?retmenlerin niteliklerinin yükseltilmesine paralel olarak çal??ma ?artlar? iyile?tirilecektir.
E?itim ve ö?renim hakk?n?n kullan?lmas?n?n önündeki engeller kald?r?lacak; e?itim, hayat boyu sürecek bir süreç olarak kabul ve te?vik edilerek, kademeler aras?nda yatay ve dikey geçi? imkanlar? sa?lanacakt?r.
Hükümetimiz, üniversitelerin ça?da? anlamda ö?retim ve ara?t?rma kurumu olmalar?n? sa?layacak düzenlemeleri gerçekle?tirecektir. Yüksek Ö?retim Kurumu (YÖK), üniversiteler aras?nda koordinasyon sa?layan, standartlar belirleyen bir yap?ya kavu?turulacak; üniversiteler idari ve akademik özerkli?i olan, ö?retim elemanlar? ve ö?rencilerin serbestçe bilimsel faaliyette bulundu?u, ara?t?rma ve ö?retim kurumlar? düzeyine ç?kar?lacakt?r.
Üniversiteler, her çe?it dü?üncenin demokratik bir ortamda, ho?görü içinde ö?retilip tart???ld???, yasaklar?n ve s?n?rlamalar?n olmad??? özgür bir foruma dönü?türülecektir.
Mesleki ve teknik e?itime talebi dü?üren, haks?z ve adaletsiz uygulamalara sebep olan mevcut üniversiteye yerle?tirme sistemi, yar??may? te?vik edecek ve adaleti sa?layacak ?ekilde de?i?tirilecektir. Meslek e?itimi veren meslek yüksek okullar?, meslek standartlar?na uyumlu niteliklere sahip insangücü yeti?tirecek bir ?ekilde yeniden ele al?nacakt?r.
Hükümetimiz, milli de?erlerin, birey, aile ve toplumu ayakta tutan manevi dinamiklerin korunup geli?tirilmesi konusunda azami gayret içerisinde olacakt?r. Milli kültürümüzdeki esas yap?y?, üslûbu koruyarak evrensel de?erlerle milli kültürümüz aras?ndaki etkile?imi en üst noktaya ç?karmay? amaçlamakta, gerçek bir ça?da? kültür atmosferi olu?turman?n bu yoldan geçti?ine inan?lmaktad?r. Bu iki alan?, çat??ma konusu olmaktan ç?kar?p, her iki unsurun zenginliklerinden birlikte yararlanmak, kültür politikam?z?n temelidir.
Hükümetimiz, kültürün ta??y?c? unsurlar? olan dil, edebiyat, folklor, musiki, plastik sanatlar, etnografya, sinema, temsili sanatlar alanlar?ndaki mevcut yap?y?, yakla??m ve anlay??? eksik ve sa?l?ks?z bulmaktad?r. Bütün bu alanlarda konunun uzmanlar?n?n ve sivil toplum örgütlerinin de görü?lerinden yararlan?larak yeni ve doyurucu politikalar geli?tirilecektir. Ayr?ca Hükümetimiz kültürel miras?n korunmas?na azami hassasiyet gösterecektir.
Mevcut sa?l?k sistemi bütün yönleriyle ça?da? geli?melerin gerisinde kalm??; maliyetler, sistem kaçaklar? nedeniyle çok artm??, sa?l?k hizmetleri ula??lamaz hale gelmi?, standart birli?i kalmam??t?r. Sa?l?kl? bir nesil yeti?tirebilmek için, sa?l?k hizmetlerinin tüm vatanda?lar?n ula?abilece?i bir yap?ya kavu?turulmas? kaç?n?lmaz hale gelmi?tir.
Sosyal güvenlik kurulu?lar?n?n as?l yapmas? gereken i?lerini engelleyen sa?l?k i?leri ile u?ra?mas?, bu kurulu?lar? da verimsiz hale getirmi?tir. Mevcut sa?l?k sistemimiz, kurumsal yap?, i?leyi?, personel yap?s? ve da??l?m? itibariyle ihtiyaca cevap veremeyecek hale gelmi?tir. Hükümetimiz, köklü de?i?iklikler yaparak herkesin ula?abilece?i nitelikli ve etkin çal??an bir sa?l?k sistemini olu?turmakta kararl?d?r.
Devlet, herkesin temel sa?l?k hizmetlerini, gerekirse özel sektörle i?birli?i yaparak yerine getirecektir. Etkin ve kaliteli bir sa?l?k sistemi, nitelikli bir toplum için vazgeçilmezdir. Hükümetimiz, sa?l?k hizmetlerinin yerine getirilmesini sosyal devlet anlay???n?n vazgeçilmez unsurlar? aras?nda görmektedir. Sa?l?k hizmetleri bütünsel bir anlay??la ele al?nacak, yeni bir yap?lanma ve i?birli?ine gidilecektir.
Aile, toplumun temeli ve toplumsal dayan??man?n olu?mas?nda rol oynayan önemli bir kurumdur. Toplumsal mutluluk, dayan??ma, bar??, sevgi ve sayg?n?n yolu aileden geçer. Ya?anan bütün olumsuzluklara ve ekonomik s?k?nt?lara ra?men toplum olarak ayakta duru?umuzu büyük çapta sa?lam aile yap?m?za borçlu oldu?umuz aç?kt?r. Hükümetimiz aile merkezli politikalara öncelik verecektir.
Kad?nlar?m?z sadece toplumumuzun yar?s?n? olu?turduklar? için de?il, birey ve toplumun geli?imi ile sa?l?kl? nesillerin yeti?tirilmesinde özel bir konuma sahiptirler. Y?llar?n ihmali sonucu biriken her türlü sorunlar?yla ilgilenilmesi, Hükümetimizin öncelik verdi?i bir konudur.
Gençlik, ülkenin sadece zenginli?i de?il, ayn? zamanda dinamizminin ve de?i?im potansiyelinin de kayna??d?r. Dolay?s?yla genç nüfusa sahip olmak Türkiye için büyük bir imkand?r.
Hükümetimiz, toplumun gençlere, gençlerin de Türkiye’ye güvenini sa?lamay? temel hedefleri aras?nda görmektedir.
Seçilme ya?? 25’ e indirilecektir. Özgür dü?ünceli, kendi ba??na karar verebilen, sorgulayan, kendi toplumunun ve evrensel do?rulardan haberdar olan ve hayat?n güçlükleri ile ba? edebilecek donan?ml? ve yetenekli gençler yeti?tirmek önemli hedeflerimiz aras?ndad?r. Dünyan?n ve Türkiye’nin geli?en ve de?i?en ?artlar? dikkate al?narak yeni bir spor politikas? olu?turulacakt?r. Sporun her dal?nda uluslar aras? standartlar? yakalamak için her türlü destek verilecektir.
Özgür, ba??ms?z, çok sesli bir yaz?l? ve görsel bas?n, demokratik rejimin önemli güvencelerinden biridir. Yaz?l? ve görsel bas?n sektöründe tekelle?me ve kartelle?menin önlenmesi için ilgili mevzuat yeniden düzenlenecektir.
Medyan?n, toplumun ihtiyaçlar?n? ön planda tutan yay?nlar yapmas? özendirilecektir. Özel hayat?n ve özel haberle?menin güvenli?i ile ilgili her türlü teknik ve yasal önlemler al?nacakt?r.
Ça??m?z?n devlet anlay???nda, özürlülerin kendi kendine yetmesi, belli bir bilgi ve kültür düzeyine ula?mas?, meslek edinip üretken hale gelmesi ve çevresiyle sa?l?kl? ili?kiler kurarak toplumsal hayata kat?lmas?n?n sa?lanmas? devlete yüklenen anayasal bir görevdir. Devlet, özürlü vatanda?lar?n?n e?itim, rehabilitasyon, sa?l?k, hukuk, yönetim gibi alanlardaki ihtiyaçlar?n? kar??lamak suretiyle, ba?kalar?na en az muhtaç olarak ya?amalar?n? sa?layacakt?r. “Bedensel ve zihinsel özürleri nedeniyle insanlar aras?nda ay?r?m yap?lmas?na izin verilmeyecektir” ilkesi, Hükümetimizin özürlülerle ilgili politikas?n?n temelini olu?turacakt?r. Bunlar?n gerçekle?tirilmesi için her türlü tedbir al?nacakt?r.
Bir ülkedeki yönetimin kalitesini ve toplumun medeniyet dairesindeki konumunu, ne tür kentler üretti?i belirler. Bu nedenle kentle?me ve konut meselesi teknik muhtevas?n?n çok ötesinde anlamlara sahiptir. Sa?l?ks?z ve çirkin ?ehirle?menin önüne geçilerek, ?ehirlerin ya?anabilir mekanlar haline getirilmesi Hükümetimizin temel önceliklerinden birisi olacakt?r. Gecekondu bölgelerinde ya?ayanlara yönelik ucuz konutlar üretilecektir. Uzun vadeli programlar ile ?ehirlerin ya?anabilir, sa?l?kl?, ula??m ve altyap? sorunlar? çözülmü? çevre güzelli?i ta??yan mekanlar olmas? için gerekli düzenlemeler yap?lacakt?r.
De?erli Milletvekilleri
Her yüzy?l, bilinen bir takvimle ba?lamakla beraber, siyasi tarihçiler takvimsel göstergeden çok, geçmi? yüzy?ldan kalma paradigmay? ortadan kald?rarak, yeni bir siyasal paradigmay? ikame eden önemli bir olay?, yeni yüzy?l?n ba?lang?ç noktas? olarak al?rlar.
Bu yüzy?l? siyasal olarak ba?latan olay, ku?kusuz, 11 Eylül ismiyle bilinen sars?c? olayd?r. Bu olayla beraber, yeni bir dünya düzeninin kurulmas?na do?ru gidildi?i, ortak bir kanaat haline gelmi?tir. 1990’l? y?llarda çift kutuplu dünyadan tek kutuplu düzene geçmi? olan dünya sistemi, tek kutuplu güç düzeninin sanc?lar?n?, bu yüzy?l?n ba??nda çekmeye ba?lam??t?r.
Varoldu?u günden beri, dünya güç sisteminin merkezi bir ögesi olagelmi? olan Türkiyemiz de bu yeni durumdan do?al olarak etkilenmektedir. Türkiye’nin bölgesel hayat sahas? çok riskli bir jeo-politi?e kar??l?k gelmektedir. Bu da Türkiye’de iç politika ve d?? politika eksenleri aras?ndaki mesafeyi ortadan kald?rmaktad?r. Türkiye’nin iç politik dinamikleri ile d?? politik dinamikleri dünyan?n pekçok ülkesinden daha fazla etkile?im içindedir.
Türkiyemizin d?? politikas? halk?m?z?n yedi?i ekme?i do?rudan etkilemekte, iç siyasetin güçlü ve kaliteli olmas? ülkemizin bölgesel ve küresel ç?karlar?n?n teminat? olmaktad?r.
De?i?en bölgesel ve küresel gerçekler kar??s?nda, Türkiye’nin d?? politika önceliklerini yeniden tan?mlamas? ve bu gerçekler ile ulusal ç?karlar? aras?nda yeni bir denge olu?turmas? gerekmektedir.
Bu çerçevede hükümetimiz, birinci Ak Parti Hükümetinin, gerçekçi ve vizyonel d?? politika yakla??m?n? sürdürmek ve daha da geli?tirmek kararl?l???ndad?r.
Aziz milletimizin büyük tarihsel yürüyü?ünün mütevaz? ama güçlü bir ifadesi olan Hükümetimiz;
• Türkiye’nin d?? politikas?n? uzun vadeli bir perspektifle, yeni dinamiklere dayanan bölgesel ve küresel konjonktürle uyumlu hale getirecektir.
• Türkiye, bulundu?u bölgede bir istikrar unsurudur. Bu niteli?iyle, çevresindeki kriz bölgelerinde daha fazla inisiyatif alacak ve krizlerin çözümüne daha somut katk? sa?lamaya çal??acakt?r.
Nitekim Irak krizine dönük olarak birinci Ak Parti Hükümeti’nin geli?tirdi?i yakla??m, dünyan?n önüne ciddi bir model koyma ba?ar?s?n? göstermi? ve takdir toplam??t?r. Bundan sonra da, Türkiye’nin ulusal ç?karlar?yla ilgili bölge ve k?ta ölçekli geli?meleri sadece izleyen de?il, ayn? zamanda yönlendiren aktif bir diplomasi takip edilecektir.
• Irak krizi konusunda birinci Ak Parti Hükümetinin ortaya koydu?u performans, ikinci Ak Parti Hükümeti döneminde de aynen sürdürülecektir.
11 Eylül olaylar?ndan sonra, ABD’nin küresel teröre kar?? mücadele anlay???na destek veren partimiz, küresel terörle mücadele için ortak zeminler olu?turulmas? gerekti?ini Türkiye’de ifade eden ilk parti olmu?tur. Partimizin kurdu?u hükümetler bu anlay??a sahiptir. Bununla beraber, küresel terörle mücadele konusunda ortaya ç?kan kafa kar???kl???n?n ve yöntem yanl??lar?n?n da kayg? verici oldu?unu dü?ünüyoruz.
• Bu çerçevede 11 Eylül sonras? t?rmanma e?ilimi gösteren dinler ve kültürler aras? gerilimlerin azalt?lmas? ve küresel bir bar?? ortam?n?n sa?lanabilmesi için aktif çaba sarf edilecektir. Kültürel ço?ulculu?a ve diyaloga dayal? zengin tarihi birikimimiz bu do?rultuda harekete geçirilecektir.
• Birinci Ak Parti Hükümeti, küresel siyaset dinamiklerini sarsan ve dünya devletlerinin ortak platformlar? olan örgütleri yeni kriz yönetimiyle tan??t?ran Irak merkezli sorun kar??s?nda, uluslararas? toplumun bir parças? olma sorumlulu?u ile çok özel bir co?rafyada ya?aman?n getirdi?i güvenlik risklerini dengeleyen ve harmanlayan bir etkinlik üretmi?tir. ?kinci Ak Parti Hükümeti de, ayn? siyasal mant??? devam ettirecektir.
• Hükümetimiz; kom?umuz Irak’la ilgili belirsizli?in sona ermesinden yanad?r. Irak sorununun BM kararlar? çerçevesinde çözülmesini temenni etmekteyiz. Fakat, sorunun genel çerçevesi ile Türkiye’ye dönük yüzü aras?ndaki makas fark?n?n aç?ld??? ve bunun siyasi, askeri ve ekonomik menfaatlerimizi tehdit etme e?ilimine girdi?i durumlarda, devletimizin bekas? ve milletimizin selameti için, kendi özel durumumuza en uygun kararlar? en h?zl? biçimde alacakt?r. Hükümetimiz Irak’?n toprak bütünlü?üne ve siyasi birli?inin korunmas?na büyük önem atfetmektedir.
Irak’?n yer alt? ve yer üstü kaynaklar?n?n tüm Irak halk?na ait oldu?unu dü?ünmekteyiz. Irak’?n asli unsuru olan Türkmenler’in, Araplar’?n, Kürtler’in ve di?er topluluklar?n bar?? içinde ya?amas? arzumuzdur. Irak’?n toprak bütünlü?ünün bozulmas? Orta-Do?u’daki tüm dengeleri de?i?tirecektir. Hükümetimiz, Irak yönetiminin Birle?mi? Milletler kararlar?n? tam olarak uygulamas?ndan, kitle imha silahlar?ndan ar?nm??, kom?ular?yla bar?? içinde ya?ayan bir Irak’?n uluslararas? toplum içindeki yerini almas?ndan ve sorununun bar??ç? yönden çözümünden yanad?r.
• Hükümetimiz, Irak krizi sebebiyle yeni gündemlerle donanan, ABD ile tarihsel derinli?e ve kar??l?kl? sayg?ya dayal? ili?kilerini, bundan sonra da en dinamik biçimde sürdürecektir. Devletimiz ile ABD aras?nda, Irak krizinin alg?lan??? ve krize dönük yakla??m bak?m?ndan belli farklar olmas? do?ald?r. Ku?kusuz her ülke, her olay? kendi siyasal pozisyonuna göre de?erlendirecektir. Güncel ve konjonktürel bir gündem olan Irak krizi konusundaki kimi farkl?l?klara ra?men, temel stratejik ve siyasi gerçek, Türkiye ile ABD aras?ndaki müttefiklik ili?kisidir.
Hükümetimiz, ABD ile müttefik olman?n önemine ve i?levine uygun bir etkinlik üretmeyi önemsemektedir. Hükümetimiz, ABD’yle ili?kilerimizi ve i?birli?imizi, halklar?m?z?n kar??l?kl? yarar ve ç?karlar? do?rultusunda ve bölgesel istikrar?n da bir boyutunu te?kil edecek biçimde en üst düzeye ç?karmak arzusundad?r.
De?erli Milletvekilleri,
• Türkiye, Avrupa siyasi de?erler sisteminin bir parças?d?r.
Avrupa ülkeleriyle ili?kiler Türkiye’nin d?? politika gündeminde en üst s?ralarda yer almaya bundan sonra da devam edecektir.
• Türkiye’nin Avrupa Birli?ine tam üyeli?i Hükümetimizin hedeflerinin ba??nda gelmektedir. 3 Kas?m seçimlerinden ba?ar?yla ç?kar ç?kmaz, AB konusunda ciddi bir etkinlik ürettik ve 2004 Aral?k ay?na müzakere için müzakere tarihi alma ba?ar?s? Ak Parti hükümeti döneminde ba?ar?lm??t?r.
Hükümetimiz, Kopenhag kriterlerini tam olarak yerine getirme konusunda kararl?d?r.
Türkiye’nin Avrupa Birli?i ailesi içerisinde hak etti?i yeri en k?sa zamanda almas?n?n iki tarafa getirece?i kazan?mlar?n yan? s?ra Avrupa k?tas?n?n ötesinde bar??, istikrar ve güvenlik yönlerinden olumlu sonuçlar do?uraca?? ku?kusuzdur.
• Bu çerçevede, TBMM taraf?ndan gerçekle?tirilmi? olan uyum yasalar?n?n güçlendirilmesi ve mevzuat?m?z?n temel hak ve özgürlükler aç?s?ndan bir bütün olarak geli?tirilmesi sa?lanacakt?r. Ayr?ca, reformlar?n uygulamaya tam olarak yans?mas? ve uygulay?c?lar taraf?ndan da özümsenmesi konusunda her geçen gün artan bir kararl?l?k gösterilecektir.
De?erli Milletvekilleri,
• Türkiye’nin NATO bünyesinde bugüne kadar ortaya koydu?u katk?ya paralel olarak, yeni Avrupa Savunma Stratejisi çerçevesinde olu?turulan Avrupa Güvenlik ve Savunma Kavram? (AGSK) içinde hak etti?i yeri birinci Ak Parti iktidar? döneminde alm??t?r. Muhtemel her türlü tehdidi cayd?rmada ve bölgesel ve küresel bar??, istikrar ve güvenli?in sa?lanmas?nda çok önemli bir rol oynayan Silahl? Kuvvetlerimizin NATO ve BM ba?ta olmak üzere, d?? örgütlerdeki faaliyetlere devam etmesi için gereken imkanlar? sürekli geli?tirmek Hükümetimizin öncelikleri aras?ndad?r..
• Bu ba?lamda, güvenlik kavram? temelindeki hassasiyetimizin alt?n? çizmek isterim. Güvenlik, bir devletin en asli ve vazgeçilmez i?levidir. Türkiye’nin co?rafi konumu ve bölgede meydana gelen geli?meler dikkate al?nd???nda, güvenlik ve savunma konular?nda Hükümetimizin çok daha duyarl? olaca?? aç?kt?r. Güvenli?imiz ve savunmam?z neyi gerektiriyorsa, bu konuda hiçbir fedakarl?ktan kaç?n?lmayacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
• ?yi kom?uluk ili?kileri içinde Rusya Federasyonu ile, kültürel yak?nl???m?z çerçevesinde Orta-Asya ve Kafkasya ülkelerinde taraflar?n ç?karlar?n? zedelemeyen, i?birli?ine dayal? ili?kiler sürdürülecektir. Hükümetimiz, Rusya Federasyonu ile ili?kilerini azamile?tirmeyi önceleyen Avrasya perspektifini titizlikle geli?tirecektir.
• Kom?umuz Yunanistan ile ili?kilerimizi, has?ml?k çerçevesinde de?il, iki ülke halklar?na da fayda sa?layacak bir sinerjiyi üretecek rekabet temelinde kurma konusunda kararl?y?z.
Yunanistan ile kar??l?kl? ekonomik ç?karlara dayanan ili?kiler art?r?larak sürdürülecek ve bu ili?kilerin olu?turaca?? güven ortam? sayesinde, daha karma??k olan siyasi sorunlar?n çözümü için zemin haz?rlanacakt?r.
De?erli Milletvekilleri,
• Hükümetimiz, K?br?s sorununa mutlaka bir çözüm bulunmas?n?n gere?ine inanmaktad?r. Bu çözümde, gelecekte adadaki Türk varl???n? tehlikeye sokacak hiç bir giri?ime müsaade edilmeyecektir.
Lahey’de gelinen noktan?n bir t?kanmaya dönü?memesi ve yeni ileti?im kanallar?n?n ve çözüm modellerinin ara?t?r?lmas? için hassasiyetimizi koruyoruz, ba?ta AB ülkeleri ve Yunanistan olmak üzere tüm siyasal odaklar? çözüm, diyalog ve kal?c? bar?? temelinde hassas olmaya davet ediyoruz. Bu çerçevede BM Genel Sekreteri’nin haz?rlam?? oldu?u plan?n masada oldu?una dair aç?klamas?, taraflar?n arzusu durumunda çözüm sürecine yard?mc? olaca??n? ifade etmesi ve KKTC Cumhurba?kan? Say?n Denkta?’?n Rum taraf?n? müzakereye ça??ran beyan? Hükümetimizce kay?t alt?na al?nm??t?r.
• Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile tarihi, kültürel ve sosyal yak?nl???m?za ra?men, Türkiye’nin bu ülkelerle ili?kilerinde beklentileri kar??layamad??? bir gerçektir. Hükümetimiz, Türk Cumhuriyetleriyle ili?kilerin en ileri noktaya ta??narak bölgenin geni? bir i?birli?i alan?na dönü?türülmesi için çaba sarf edecektir.
• Orta-Do?u’da akan kan, tüm dünya kamuoyunu oldu?u gibi, bu bölge ile yak?n kültürel ve tarihi ili?kileri olan Türk halk?n? da üzmekte ve endi?eye sevk etmektedir.
Hükümetimiz, din ve ?rk ay?r?m? yapmaks?z?n, kime ait olursa olsun dökülen kan?n ve göz ya??n?n acilen durdurulmas?n? sa?layacak tek yolun, kal?c? bir bar??tan geçti?ine inanmaktad?r. Türkiye, Filistin’de Birle?mi? Milletler kararlar? do?rultusunda ve Filistin halk?n?n süregelen ac?lar?n? dindirecek ?ekilde bar???n tesisine yönelik çabalar? desteklemeye devam edecektir. Bu çerçevede, ABD Ba?kan? Say?n George W. Bush’un 14 Mart 2003 tarihinde yapt??? aç?klamada zikredilen yol haritas? ve reform vizyonu Hükümetimizce de desteklenmektedir.
Türkiye Filistin ve ?srail taraflar?yla iyi ili?kilerini sürdürerek bar???n tesisine yönelik çabalara katk?da bulunma imkan?na sahip olacakt?r.
• Balkan politikam?z, bölgedeki ülkelerle tarihi, kültürel ve ekonomik ili?kilerimiz ?????nda geli?tirilecek, gerekirse yeniden ?ekillendirilecektir. Bölge içindeki gerilimi dü?ürmek ve bar?? ortam?n? kal?c? k?labilmek amac?yla ortak ç?kar alanlar? olu?turmak için ekonomi a??rl?kl? projeler geli?tirilecektir.
De?erli Milletvekilleri,
• Hükümetimiz, Türkiye’nin ?slam Dünyas?yla ili?kilerine özel bir önem vermektedir. Bir yandan bu ülkelerle ikili i?birli?imizin art?r?lmas?, öte yandan ?slam Konferans? Örgütü’nün (?KÖ) uluslararas? alanda daha sayg?n yer edinebilmesi ve inisiyatif alabilen dinamik bir yap?ya kavu?turulmas? için çaba sarf edecektir. Yine bu ba?lamda, ba?kanl???n? Cumhurba?kan?m?z?n yapt??? ?KÖ, Ekonomik ve Ticari ??birli?i Daimi Komitesi’nin (?SEDAK) faaliyetlerine daha somut içerik kazand?rmaya çal??acakt?r.
• Geni? bir kat?l?mla kurulan Karadeniz Ekonomik ??birli?i Te?kilat?’n?n (KE?T), bölge ülkelerine yeni i?birli?i imkanlar? vaat eden potansiyelinin harekete geçirilmesi için çaba sarf edecektir.
• Çin Halk Cumhuriyeti ve Japonya ile kar??l?kl? sayg? ve verimli i?birli?i temelinde geli?mekte olan ili?kilerimizin bu do?rultuda daha da ileri götürülmesine çal???lacakt?r. Nitekim 2003 y?l?, Japonya’da “Türkiye Y?l?” ilan edilmi?tir.
• D?? politikam?z?n geleneksel Atlantik ve Avrupa boyutlar?n?n yan?nda, Avrasya eksenli politikan?n geli?tirilmesi yolundaki çabalar sürdürülecektir. Bu ba?lamda, Ekonomik ??birli?i Te?kilat? (ECO) çerçevesindeki i?birli?i güçlendirilecektir.
• Türkiye’nin üyesi oldu?u uluslararas? örgütler ve ECO ve KE?B gibi bölgesel ekonomik i?birli?i çabalar? aras?nda rasyonel ve sistematik bir koordinasyon sa?lanacakt?r.
• Kafkasya’da so?uk sava? dönemi ?artlanmalar? bir yana b?rak?larak i?birli?i imkanlar? aranacak, zengin yer alt? ve yer üstü kaynaklar?na sahip olan bu bölgenin, Orta-Do?u ve Balkanlar’la ekonomik aç?dan bütünle?mesine katk?da bulunmaya çal??acakt?r.
• Yurt d???nda ya?ayan Türk vatanda?lar?n?n, bulunduklar? ülkelerdeki haklar?n?n daha fazla korunmas? için çaba sarf edilecek, gerek o ülkelerde gerekse Türkiye’de kar??la?t?klar? sorunlar?n ortadan kald?r?lmas? için mevcut mekanizmalar? daha etkin biçimde i?letecektir.
De?erli Milletvekilleri
Ak Parti Hükümetleri, ülkemizin ihtiyaç duydu?u ça?da? ve dinamik hükümet mant???n? ortaya ç?karmakla kalmam??; bundan daha önemli ve kal?c? olarak, ya?ad???m?z ça?la uyumlu olmayan bir siyaset kültürünü de geride b?rakarak, her bak?mdan yeni bir siyaset dönemini ba?latm??t?r.
Bu yeni dönemi, eskinin kavram, kal?p ve al??kanl?klar? ile de?erlendirmek, anlamak ve sorgulamak yakla??m?na ba?l? kalanlar, toplumun dinamizminin ve de?i?im iradesinin uza??na dü?erek, verimsiz ve sonuçsuz bir siyasal çaba içinde kalmaya mahkum olacaklard?r.
Bu yeni dönem, evrensel standartlar ve hukukun üstünlü?ü içinde milletimizin iradesine ve geli?me arzusuna dayal? yeni anlay??, kavray??, tutum ve yöntemlerle siyaseti in?a edenlerin dönemi olacakt?r.
Bu yeni siyaset anlay??? için de siz de?erli milletvekillerine sunmu? oldu?um bu program?n h?zla de?i?en, rekabetin artt???, etkin ve kat?l?mc? bir yönetimin eskisinden de önemli hale geldi?i bir dünyada, ülkemizin hak etti?i yere gelmesinde önemli katk? sa?layaca??na inanc?m?z tamd?r.
Türkiye’nin ortak akl?n?n ve vicdan?n?n ifadesi olan Hükümetimiz, Aziz Milletimizin ve Yüce Meclisimizin güvenine lay?k olmaya çal??acakt?r.
Gayret bizden, destek aziz milletimizden ve ba?ar? Yüce Allah’tand?r.
